Objectiviteit & subjectiviteit

De wetenschap wordt niet alleen met de geest gemaakt, maar ook met het hart.
(Louis Pasteur Frans wetenschapper 1822-1895 )

Alle wetenschap loopt gevaar als er niet, bij al haar stappen, steeds door het gezonde verstand toezicht op wordt gehouden.
René Descartes (Frans filosoof, wetenschapper 1596-1650)

De wijze waarop wetenschappelijke ontdekkingen worden gemaakt kan afhankelijk zijn van toeval of de subjectieve voorkeuren van de wetenschapper. De wijze waarop men aan wetenschap doet wordt beïnvloed door subjectieve factoren. Maar, in de wijze waarop een toevallige ontdekking wordt verantwoord, streeft men naar een zo groot mogelijke objectiviteit: op logische gronden wordt een betoog gebouwd om de ontdekking te kaderen en verantwoorden.

De subjectiviteit heeft vooral een invloed op de evolutie van de wetenschap en de richtingen waarin de wetenschappelijke kennis groeit. Wat onderzocht wordt, is immers afhankelijk van menselijke voorkeur.

Het onderzoek van de Deense fysicus Oersted, de vader van het elektromagnetisme, werd sterk beïnvloed door zijn filosofische opvattingen, typisch van zijn historische periode: de Romantiek.

Zoals andere romantische wetenschappers van die periode, had Oersted een sterk geloof in de eenheid van alle krachten van de natuur. Daarom was hij op zoek naar verbanden tussen elektriciteit en magnetisme, zoals andere wetenschappers van zijn tijd, en was op de hoogte van hun negatieve resultaten. Wat soms gezegd wordt, dat hij ‘per toeval’ het verband tussen elektrische stroom en magnetisch veld heeft ontdekt, is historisch niet correct, hoewel toeval mogelijk ook een rol heeft gespeeld in de ontdekking. 

Het onderzoek van de Deense fysicus Oersted, de vader van het elektromagnetisme, werd sterk beïnvloed door zijn filosofische opvattingen, typisch van zijn historische periode: de Romantiek.

Zoals andere romantische wetenschappers van die periode, had Oersted een sterk geloof in de eenheid van alle krachten van de natuur. Daarom was hij op zoek naar verbanden tussen elektriciteit en magnetisme, zoals andere wetenschappers van zijn tijd, en was op de hoogte van hun negatieve resultaten. Wat soms gezegd wordt, dat hij ‘per toeval’ het verband tussen elektrische stroom en magnetisch veld heeft ontdekt, is historisch niet correct, hoewel toeval mogelijk ook een rol heeft gespeeld in de ontdekking.